Ngày 31/12/2025, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa ban hành Quyết định xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố đối với đình Hòa Hy, thuộc đặc khu Cát Hải. Việc xếp hạng di tích thể hiện sự quan tâm của thành phố trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đồng thời khẳng định vị trí, ý nghĩa lịch sử – văn hóa tiêu biểu của đình Hòa Hy trong hệ thống di tích trên địa bàn Hải Phòng 

Đình Làng Hoà Hy (Cát Hải) được xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố

Theo Quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, đình Làng Hòa Hy được xếp hạng là di tích lịch sử cấp thành phố. Khu vực bảo vệ di tích được xác định theo biên bản và bản đồ khoanh vùng các khu vực bảo vệ di tích trong hồ sơ khoa học. Ủy ban nhân dân đặc khu Cát Hải cùng các cơ quan, đơn vị liên quan có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước đối với di tích theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa .

Đình Làng Hòa Hy là một di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu của vùng cửa biển Cát Hải, gắn liền với quá trình hình thành, tụ cư và phát triển của cộng đồng cư dân ven biển. Di tích tôn thờ ba vị thành hoàng là Không Lộ và hai vị tả hữu phối thờ là Bùi Duy Đại tướng quân và Phạm Chiêu Ứng đại thần. Trong đó, Không Lộ là một nhà sư nổi tiếng thời Lý, có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống tín ngưỡng dân gian và lịch sử Phật giáo Việt Nam. Ông được nhân dân tôn kính không chỉ bởi công lao truyền đạo mà còn bởi những truyền ngôn gắn với tài năng, đức độ, trở thành biểu tượng văn hóa – tâm linh đặc_toggle đời sống người dân vùng duyên hải 

Dựa vào hệ thống di vật, cổ vật còn lưu giữ tại di tích, các nhà nghiên cứu xác định đình Làng Hòa Hy được khởi dựng muộn nhất vào thời Lê trung hưng, khoảng thế kỷ XVIII. Trải qua các giai đoạn lịch sử, đình không chỉ là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân mà còn gắn liền với nhiều sự kiện quan trọng của đất nước. Năm 1946, đình Làng Hòa Hy được Ủy ban Cách mạng lâm thời khu Đôn Lương lựa chọn làm địa điểm tổ chức quyên góp Tuần lễ vàng, vận động nhân dân ủng hộ tài chính cho chính quyền cách mạng non trẻ. Cũng trong năm 1946, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa I đã được tổ chức tại đình, thể hiện vai trò chính trị – xã hội quan trọng của di tích trong giai đoạn đầu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 

Đình Làng Hoà Hy (Cát Hải) được xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố

Trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, đình Hòa Hy tiếp tục phát huy vai trò là địa điểm gắn bó mật thiết với đời sống cách mạng của nhân dân địa phương. Trong kháng chiến chống Mỹ, hậu cung của đình là nơi dân quân trực chiến, tuần tra, làm nhiệm vụ quan sát, phát hiện máy bay địch từ xa để kịp thời báo động cho nhân dân phòng tránh. Hiện nay, trong đình còn phối thờ Ban thờ các liệt sĩ hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và bảo vệ biên giới, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ 

Do ảnh hưởng của chiến tranh và thời gian, đình Làng Hòa Hy từng bị xuống cấp nghiêm trọng. Ngôi đình cũ bị sập, đến năm 1997 được dựng lại trên nền đình cũ. Năm 2020, di tích tiếp tục được tu bổ, tôn tạo, trở nên khang trang như hiện nay, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân. Đình quay hướng Đông Nam, hướng ra Biển Đông, tổng thể kiến trúc gồm nghi môn, đại đình và các công trình phụ trợ. Di tích hiện còn lưu giữ nhiều di vật, cổ vật có giá trị như ngai thờ thế kỷ XVIII, tượng thờ, hương án, bia đá thế kỷ XIX–XX và các bản sắc phong cho thành hoàng Không Lộ qua nhiều triều vua 

Việc đình Làng Hòa Hy được xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố không chỉ góp phần bảo vệ một công trình kiến trúc – tín ngưỡng có giá trị mà còn khẳng định ý nghĩa lịch sử, văn hóa và khoa học của di tích trong tiến trình lịch sử dân tộc. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị di sản, gắn bảo tồn di tích với phát triển văn hóa, du lịch bền vững, góp phần xây dựng đặc khu Cát Hải và thành phố Hải Phòng ngày càng giàu bản sắc, phát triển toàn diện trong thời gian tới./.

T/h: Xuân Thuỷ