Chỉ cần một cuộc gọi, một tin nhắn, một đường link hoặc một lời mời đầu tư tưởng như rất bình thường, người dân có thể trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, các đối tượng không ngừng thay đổi thủ đoạn, lợi dụng công nghệ để tạo dựng lòng tin, đánh vào tâm lý lo lắng, sợ hãi hoặc lòng tham của nạn nhân. Vì vậy, nâng cao cảnh giác, biết nhận diện và kiểm chứng thông tin là cách thiết thực để mỗi người tự bảo vệ tài sản của mình.

Thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch của UBND thành phố, UBND đặc khu Cát Hải triển khai các nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trong đó chú trọng tuyên truyền để người dân nhận diện sớm các phương thức, thủ đoạn mới.

Cảnh giác với những cuộc gọi, tin nhắn “có vẻ rất thật”

Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, ngân hàng, cơ quan bảo hiểm, nhà trường, bệnh viện, điện lực hoặc doanh nghiệp viễn thông. Đối tượng thường tạo ra tình huống khẩn cấp như thông báo người dân liên quan đến vụ án, vi phạm pháp luật, nợ cước, tài khoản có vấn đề, cần xác minh thông tin hoặc phải thực hiện một thủ tục ngay lập tức. Sau đó, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc truy cập đường link do chúng gửi.

Bộ Công an mới đây cảnh báo nhiều kịch bản lừa đảo trong năm 2026, trong đó nổi bật là thủ đoạn mạo danh cơ quan, tổ chức để yêu cầu người dân cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền. Đáng chú ý, các đối tượng còn sử dụng AI, công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói và video để tăng độ tin cậy cho kịch bản lừa đảo.

Tại Hải Phòng, cơ quan Công an cũng vừa cảnh báo thủ đoạn giả danh cán bộ Công an gọi điện yêu cầu phụ huynh cập nhật thông tin định danh điện tử cho trẻ. Đối tượng có thể yêu cầu truy cập đường link lạ, cài ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp mã OTP, từ đó chiếm quyền điều khiển thiết bị và tài khoản ngân hàng.

Không cung cấp OTP, mật khẩu; không chuyển tiền khi chưa xác minh

Người dân cần ghi nhớ: không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã xác thực, thông tin thẻ ngân hàng hoặc dữ liệu cá nhân cho người gọi điện, nhắn tin mà chưa xác minh rõ danh tính và mục đích. Không cài đặt ứng dụng từ đường link lạ; không đăng nhập tài khoản ngân hàng qua những website được gửi qua tin nhắn, mạng xã hội. Khi nhận được yêu cầu bất thường, hãy bình tĩnh dừng giao dịch, chủ động gọi lại số điện thoại chính thức của cơ quan, tổ chức liên quan để kiểm chứng.

Đặc biệt, không nên tin tưởng tuyệt đối vào hình ảnh, giọng nói hay cuộc gọi video. Công nghệ AI và deepfake có thể khiến hình ảnh, giọng nói của một người bị giả mạo rất giống thật. Bộ Công an khuyến cáo người dân cần kiểm chứng nguồn tin, đối chiếu với các kênh thông tin chính thống trước khi tin tưởng hoặc chia sẻ.

Bên cạnh đó, cần thận trọng trước những lời mời “việc nhẹ, thu nhập cao”, tuyển cộng tác viên trực tuyến, đầu tư lợi nhuận lớn, mua bán hàng hóa giá rẻ bất thường, vay vốn nhanh, nhận quà hoặc hoàn tiền. Những lời hứa hẹn hấp dẫn nhưng yêu cầu chuyển tiền trước, cung cấp thông tin tài khoản hoặc thực hiện giao dịch qua nền tảng không rõ nguồn gốc đều cần được xem là dấu hiệu đáng ngờ.

Kế hoạch của UBND đặc khu xác định rõ công tác tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng; chú trọng người cao tuổi, học sinh, sinh viên, người lao động và những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội, dịch vụ trực tuyến. Các cơ quan, đơn vị, trường học, tổ dân phố, thôn và các tổ chức chính trị - xã hội cùng tham gia cảnh báo, hướng dẫn người dân bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản và tài sản.
Bình tĩnh để không mắc bẫy – kiểm chứng trước khi giao dịch

Không có khoản tiền nào đáng để đánh đổi chỉ vì một phút thiếu cảnh giác. Khi nghi ngờ bị lừa đảo hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần nhanh chóng dừng giao dịch, lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản, đường link và các thông tin liên quan; đồng thời thông báo, trình báo cơ quan Công an để được tiếp nhận, hướng dẫn xử lý theo quy định.

Phòng ngừa lừa đảo không bắt đầu từ những biện pháp phức tạp mà bắt đầu từ một thói quen rất đơn giản: không vội tin – không vội bấm – không vội chuyển tiền. Mỗi người dân chủ động nâng cao kiến thức, kiểm chứng thông tin và cảnh báo cho người thân sẽ góp phần tạo thành “lá chắn” cộng đồng, giữ gìn an toàn tài sản và xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh trên địa bàn đặc khu Cát Hải./.