Từ ngày 01/7/2026, Luật Chuyển đổi số chính thức có hiệu lực thi hành, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật riêng về chuyển đổi số, thay thế Luật Công nghệ thông tin năm 2006, tạo hành lang pháp lý thống nhất, đồng bộ để phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Luật Chuyển đổi số được Quốc hội khóa XV thông qua tháng 12/2025 gồm 08 chương, 48 điều, quy định toàn diện về nguyên tắc, chính sách chuyển đổi số; điều phối quốc gia về chuyển đổi số; các biện pháp bảo đảm chuyển đổi số; phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; cùng trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong quá trình triển khai.

Theo Luật, chuyển đổi số được xác định là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số và quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường tính minh bạch. Đồng thời, lần đầu tiên nhiều khái niệm như hạ tầng số, dữ liệu số, công dân số, năng lực số, kinh tế số và xã hội số được quy định thống nhất trong một văn bản luật.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số. Mọi hoạt động xây dựng, cung cấp dịch vụ số phải hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Luật cũng quy định nguyên tắc "khai báo một lần là mặc định", theo đó các cơ quan nhà nước có trách nhiệm kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu nhằm giảm tối đa việc người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lặp lại cùng một thông tin khi thực hiện thủ tục hành chính. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ.

Đối với doanh nghiệp, Luật đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi số; khuyến khích phát triển các nền tảng số dùng chung, sản phẩm công nghệ số trong nước, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ, mô hình kinh doanh mới.

Đối với người dân, Luật bảo đảm nhiều quyền trên môi trường số như quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân; quyền được trang bị năng lực số cơ bản; quyền tiếp cận các dịch vụ số công bằng, thuận tiện và an toàn; đồng thời được bảo vệ khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm trên môi trường số. Nhà nước cũng ưu tiên bố trí nguồn lực nhằm thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, đặc biệt đối với khu vực hải đảo, vùng sâu, vùng xa và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Luật quy định ngân sách nhà nước dành cho chuyển đổi số hằng năm tối thiểu bằng 1% tổng chi ngân sách, đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực xã hội tham gia phát triển chuyển đổi số.

Cùng với Luật Chuyển đổi số, Nghị định số 224/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật cũng chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Nghị định quy định cụ thể về chiến lược, chương trình, kế hoạch chuyển đổi số; tổ chức cung cấp dịch vụ công trực tuyến; kiến trúc và yêu cầu đối với hệ thống số; nguồn lực tài chính và phân cấp nhiệm vụ chi cho chuyển đổi số. Đáng chú ý, các dịch vụ công trực tuyến được cung cấp thống nhất trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, được chuẩn hóa về quy trình, biểu mẫu điện tử và hướng dẫn sử dụng, tạo thuận lợi tối đa cho tổ chức và cá nhân.

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố Hải Phòng, UBND Đặc khu Cát Hải đã ban hành văn bản yêu cầu các cơ quan, đơn vị, thôn, tổ dân phố tăng cường tuyên truyền, phổ biến Luật Chuyển đổi số; lồng ghép nội dung của Luật vào chương trình công tác; tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân. Đồng thời, giao Phòng Văn hóa - Xã hội, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công tăng cường tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh và các nền tảng số của Đặc khu; giao các cơ quan chuyên môn rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến chuyển đổi số theo quy định.

Việc triển khai hiệu quả Luật Chuyển đổi số sẽ góp phần xây dựng chính quyền số hiện đại, nền hành chính công khai, minh bạch, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch thông minh, kinh tế biển, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội của Đặc khu Cát Hải trong giai đoạn mới.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, doanh nghiệp và người dân trên địa bàn hãy chủ động tìm hiểu, nghiêm túc thực hiện các quy định của Luật Chuyển đổi số; tích cực sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ số trong học tập, lao động, sản xuất và đời sống, cùng chung tay xây dựng Đặc khu Cát Hải số, hướng tới chính quyền phục vụ, kinh tế phát triển và xã hội văn minh, hiện đại./.

T/h: Xuân Thủy