Bình đẳng giới là một trong những quyền cơ bản của con người, đồng thời là nền tảng quan trọng để xây dựng gia đình tiến bộ, cộng đồng văn minh và xã hội phát triển bền vững. Thực hiện bình đẳng giới không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và nam giới mà còn tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát huy năng lực, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của địa phương và đất nước.

Tại đặc khu Cát Hải, việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về bình đẳng giới có ý nghĩa thiết thực trong xây dựng đời sống văn hóa, củng cố hạnh phúc gia đình, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và hình thành môi trường sống an toàn, thân thiện, tiến bộ.

Bình đẳng giới là quyền và trách nhiệm của mỗi người

Theo Luật Bình đẳng giới, nam và nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực, đồng thời được thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển. Bình đẳng giới không có nghĩa là xóa bỏ sự khác biệt giữa nam và nữ, mà là bảo đảm mỗi người đều được tôn trọng, đối xử công bằng, có cơ hội phát triển và không bị hạn chế quyền lợi bởi định kiến giới.

Pháp luật nghiêm cấm các hành vi phân biệt đối xử về giới, cản trở việc thực hiện bình đẳng giới và bạo lực trên cơ sở giới. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là chuẩn mực ứng xử cần được hình thành trong mỗi gia đình, cơ quan, đơn vị và cộng đồng dân cư.

Thực hiện bình đẳng giới cần được triển khai đồng bộ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong đó, gia đình là môi trường đầu tiên hình thành nhận thức, thái độ và hành vi của mỗi người đối với vấn đề giới.

Xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc

Trong mỗi gia đình, vợ và chồng cần được tôn trọng, bình đẳng trong quan hệ hôn nhân, quản lý và sử dụng tài sản chung, quyết định các vấn đề quan trọng của gia đình. Việc chăm sóc con cái, tổ chức cuộc sống, thực hiện công việc gia đình và chăm sóc người thân cần được chia sẻ trên tinh thần trách nhiệm, yêu thương và thấu hiểu.

Con trai và con gái đều có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, học tập, vui chơi và phát triển toàn diện. Cha mẹ cần tạo điều kiện để các con phát huy sở trường, năng lực và lựa chọn tương lai phù hợp, không áp đặt hoặc phân biệt đối xử vì giới tính. Quan niệm trọng nam khinh nữ, coi con trai có giá trị hơn con gái cần được loại bỏ, góp phần xây dựng gia đình bình đẳng, văn minh.

Đặc biệt, cần thay đổi những định kiến như “việc nhà là việc của phụ nữ”, “nam giới phải là trụ cột duy nhất” hay “một số nghề nghiệp chỉ phù hợp với nam hoặc nữ”. Sự chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên không chỉ giúp giảm áp lực cho phụ nữ mà còn tăng cường sự gắn kết, xây dựng tình yêu thương và hạnh phúc bền vững trong gia đình.

Bảo đảm cơ hội bình đẳng trong lao động và các lĩnh vực xã hội

Trong lĩnh vực lao động và việc làm, nam và nữ cần được bảo đảm bình đẳng về cơ hội tuyển dụng, đào tạo, tiền lương, điều kiện làm việc và phát triển nghề nghiệp. Việc đánh giá, bố trí công việc phải dựa trên năng lực, trình độ, phẩm chất và hiệu quả công tác, không dựa trên định kiến giới. Các hành vi phân biệt đối xử, quấy rối tình dục tại nơi làm việc cần được phòng ngừa, phát hiện và xử lý theo quy định pháp luật.

Trong giáo dục, y tế, kinh tế, văn hóa, khoa học – công nghệ, thể dục – thể thao và tham gia quản lý xã hội, nam và nữ đều có quyền tiếp cận, tham gia và thụ hưởng các cơ hội, chính sách theo quy định. Việc tạo điều kiện để phụ nữ tham gia các hoạt động xã hội, phát triển kinh tế, nâng cao trình độ chuyên môn và đảm nhận những vị trí phù hợp với năng lực là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển toàn diện của cộng đồng.

Đối với đặc khu Cát Hải, việc thực hiện bình đẳng giới cần gắn với nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội; đồng thời khuyến khích nam giới tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc, giáo dục con cái, chia sẻ công việc gia đình và xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, tiến bộ.

Chủ động phòng, chống bạo lực và các hành vi vi phạm bình đẳng giới

Bình đẳng giới có mối quan hệ chặt chẽ với công tác phòng, chống bạo lực gia đình và bạo lực trên cơ sở giới. Mọi hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, đe dọa, kiểm soát, cưỡng ép, bạo lực hoặc phân biệt đối xử vì lý do giới đều cần được nhận diện, ngăn chặn và xử lý kịp thời.

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định các biện pháp phòng ngừa, bảo vệ và hỗ trợ người bị bạo lực. Công tác tuyên truyền cần góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, khuyến khích sự lên tiếng của cộng đồng, đồng thời bảo vệ danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị bạo lực.

Bên cạnh đó, Nghị định số 125/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 76/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/5/2026. Các quy định này góp phần tăng cường tính răn đe, nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong chấp hành pháp luật về bình đẳng giới.

Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật, không thờ ơ trước những hành vi bạo lực, phân biệt đối xử về giới; kịp thời thông tin đến cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền khi phát hiện vi phạm, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.

Chung tay thực hiện bình đẳng giới từ những hành động thiết thực

Để bình đẳng giới thực sự đi vào đời sống tại đặc khu Cát Hải, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần tích cực thực hiện những hành động cụ thể: tôn trọng quyền và sự lựa chọn của nam, nữ; tạo cơ hội bình đẳng cho con trai và con gái trong học tập, lao động và phát triển bản thân; cùng chia sẻ công việc gia đình, chăm sóc con cái và người thân; không có hành vi xúc phạm, đe dọa, kiểm soát, bạo lực hoặc phân biệt đối xử vì lý do giới.

Các gia đình, khu dân cư, cơ quan, đơn vị cần tăng cường tuyên truyền, vận động xóa bỏ định kiến giới, xây dựng nếp sống văn hóa, phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và sự tôn trọng giữa các thành viên. Việc giáo dục bình đẳng giới cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp với từng đối tượng, góp phần hình thành nhận thức đúng đắn và hành vi tích cực trong cộng đồng.

Bình đẳng giới không phải là nhiệm vụ riêng của phụ nữ hay của một cơ quan, tổ chức mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi định kiến được xóa bỏ, mỗi công việc được sẻ chia, mỗi cơ hội được trao công bằng sẽ góp phần tạo nên những thay đổi tích cực trong gia đình và cộng đồng.

Vì vậy, mỗi người dân đặc khu Cát Hải hãy cùng chung tay thực hiện bình đẳng giới, xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng văn minh, tạo điều kiện để mọi người đều được tôn trọng, phát huy năng lực và phát triển toàn diện, góp phần xây dựng đặc khu Cát Hải ngày càng tiến bộ, phát triển bền vững.